.ناباروری

ناباروری، سومین عامل طلاق در کشور

سومین عامل طلاق در کشور مسئلة ناباروری است که به‌رغم گسترش روش‌های درمان، همچنان وجود دارد. ناباروری یک بیماری است و زوج‌های نابارور حق دارند که از هر روشی برای درمان خود استفاده کنند. یکی از این روش‌ها رحم جایگزین است. جنبه‌های مختلف روش رحم جایگزین: باروری نیازمند وجود تخمک سالم و مناسب، اسپرم سالم، محیط شیمیایی و فیزیکی مناسب در رحم و سلامت لولـه‌های رحمی است تا حاملگی طبیعی به‌وقوع بپیوندد. در صورت ضعف هریک از این عوامل، ناباروری رخ می‌دهد و ناگزیر باید از درمان‌هایی همچون اهدای تخمک، اسپرم، جنین یا روش رحم جایگزین استفاده کرد. بهره‌گیری از روش رحم جایگزین از متلاشی شدن بنیان خانواده پیشگیری می‌کند. خوشبختانه این روش درمان از نظر پزشکی، فقهی و حقوقی موردی ندارد و علما جملگی بر این عقیده‌اند که در صورت فقدان رحم یا در مواردی که زن نمی‌تواند جنین را در داخل رحم خود نگه دارد، می‌توان از این روش بهره گرفت و پرداخت وجه نیز منعی ندارد چرا که فرد از موقعیت جسمی و سلامت خود استفاده کرده و عضو رحم را در اختیار زوج نابارور قرار داده است. وجود مشکلات فرهنگی را می توان مهم‌ترین مسئله در استفاده از روش رحم جایگزین دانست: متأسفانه، جامعه به زنانی که این اقدام خداپسندانه را انجام می‌دهند انگ می‌زند. باید در جامعه فرهنگ‌سازی کرد و با فراهم آوردن زمینه‌های مناسب حقوقی، پزشکی و روان‌شناختی، این مسائل را حل کرد. از روش رحم جایگزین می‌توان در موارد فقدان رحم، وجود کورتاژهای متعدد، بیماری‌های عفونی و سقط‌های مکرر بهره گرفت. برای مثال، در مورد زنانی که اصلاً رحم ندارند ولیکن تخمدان دارند، چون تخمک‌گذاری صورت می‌گیرد، می‌توان تخمک را از زن و اسپرم را از شوهر گرفت و پس از لقاح دادن در محیط آزمایشگاه، جنین را در رحم شخص ثالث قرار داد. همچنین رحم زنانی که کورتاژهای متعدد داشته‌اند دچار چسبندگی می‌شود و نمی‌توانند جنین را در رحم خود نگه دارند. در موارد ابتلا به بیماری‌های عفونی نظیر سل رحمی هم چون رحم سالمی وجود ندارد که منجر به حاملگی شود، استفاده از این روش درمانی ضرورت می‌یابد. بیماران قلبی نیز نمی‌توانند حاملگی داشته باشند چرا که ضربان قلب در دوران بارداری افزایش پیدا می‌کند و حاملگی برای مادر خطرناک خواهد بود. زنانی که سقط‌های مکرر داشته‌اند هم نیازمند استفاده از رحم جایگزین هستند. برای بهره‌گیری از روش رحم جایگزین، هر دو زن باید از نظر سیکل قاعدگی‌، یعنی زمان شروع و ختم قاعدگی کاملاً موازی باشند. بدین ترتیب، از زنی که رحمش شرایط لانه‌گزینی جنین را ندارد، تخمک را می‌گیریم و با اسپرم شوهر در محیط آزمایشگاه لقاح می‌دهیم. در مقابل، با دارو از تخمک‌گذاری زنی که می‌خواهد رحم خود را در اختیار زوج نابارور قرار دهد جلوگیری می‌کنیم تا محیط رحم برای انتقال جنین آماده شود. البته سابقة این فرد از نظر ابتلا به بیماری‌ها و اعتیاد نیز باید بررسی شده باشد. یکی از مشکلات فعلی استفاده از روش رحم جایگزین این است که گواهی ولادت برای کسی صادر می‌شود که بچه را به دنیا آورده، درحالی‌که باید برای صاحبان گامت و اسپرم گواهی صادر شود. بنابراین، لازم است موانع قانونی در این زمینه رفع شود. مسئلة دیگر وظایفی است که صاحبان گامت و اسپرم از نظر پرداخت هزینة تغذیه، درمان، مشاوره و غیره به صاحب رحم برعهده دارند چرا که بارداری خطرآفرین است و ممکن است زن در زمان بارداری یا وضع حمل جان خود را از دست بدهد یا صدمات جبران‌ناپذیری بر سلامت او وارد شود یا اینکه پس از زایمان دچار افسردگی شود. بنابراین، این مسائل باید به دقت بررسی شود.


حقایقی در مورد حاملگی و ناباروری

۱- باردار شدن سهل است. خیر اینطور نیست شانس حاملگی در یک زوج بارور تنـها ۲۵% در هر ماه است.

۲- اگر بطور مرتب مقاربت داشته باشیم حاملگی رخ می دهد. خیر برنامه ریزی زمانی در امر بارداری بسیار مهم است. اسپرم قادر است ۵-۳ روز درون بدن زن زنده باقی بماند. بهترین زمان مقاربت هنگام تخمک گذاری زن میباشد (معمولا ۱۲ تا ۱۵ روز پیش از آغاز قاعدگی بعدی). توصیه میشود که این آمیزش جنسی یک روز درمیان صورت گیرد.

۳- ناباروری مشکل زنان است. ثابت گردیده ۳۵%زنان ، ۳۵%مردان،۲۰% هر دو و ۱۰% عوامل ناشناخته، عامل ناباروری می باشند.

۴- ناباروری به مرور زمان رفع می گردد. خیر ناباروری یک نارسایی سیستم تولید مثلی بوده و نیاز به درمان پزشکی دارد.

۵- ناباروری یک اختلال روانشناختی است. خیر اینگونه نیست که با القاء ذهنی بتوان ناباروری را درمان کرد.

۶- ناباروری یک اختلال نادر است. خیر از هر ۷ زوج یکی مشکل ناباروری دارند. اما با پیشرفت علم درمان ۸۰ تا ۹۰ درصد این زوجها موفقیت آمیز بوده و میتوانند صاحب فرزند شوند.

۷- سن و ناباروری ارتباط چندانی با هم ندارند. خیر اوج قدرت باروری زن در سن ۲۰ سالگی میباشد که این وضعیت تا سن ۳۰ سالگی تقریبا ثابت می ماند. اما از ۳۵ سالگی به بعد قدرت باروری زن با سرعت بیشتری کاهش می یابد. یک زن ۲۵ ساله که رابطه جنسی غیر محافظت شده دارد در ظرف یک سال ۸۶% شانس حاملگی دارد. این شانس در سن ۳۵ سالگی به ۵۲% و در سنین ۴۰ تا ۴۵ سال به ۵۰ تا ۱۰ درصد کاهش می یابد. احتمال ناباروری، افزایش نواقص ژنتیکی در نوزاد و عوارض بارداری پس از سن ۳۵ سالگی در زنان و سن ۵۰ سالگی در مردان افزایش می یابد.

۸- بلافاصله پس از قطع قرصهای ضد بارداری حاملگی روی میدهد. خیر پس از قطع مصرف اینگونه قرصها ۱ تا ۶ ماه (بطور متوسط ۳ ماه) طول میکشد تا زن قدرت باروری خود را باز یابد.

۹- چنانچه زوجی پس از چند ماه موفق نشدند بچه دار شوند نابارور تلقی میگردند. خیر زوجی نابارور تلقی میگردند که پس از یک سال تلاش زن باردار نشده باشد.بنابراین چنانچه تا یکسال نزدیکی جنسی (بدون پیشگیری و به قصد تولید مثل) موفق به بچه دار شدن نشدید نگران نشوید اما پس از یکسال به پزشک مراجعه کنید.

۱۰- اگر نخستین فرزند براحتی متولد شده باشد احتمال ناباروری در زوج منتفی میگردد. خیر بسیاری از زوجین پس از متولد شدن نخستین فرزندشان دچار مشکلات ناباروری میگردند.



چند نکته مهم در رابطه با حاملگی:

۱- اگر تصمیم دارید صاحب فرزند شوید حین مقاربت از مواد لغزنده کننده (حتی محلول در آب) و یا بزاق دهان استفاده نکنید. زیرا که این دو موجب کشته شدن اسپرم میشوند.

۲- برای باردار شدن زن، رسیدن به مرحله ارگاسم (اوج لذت جنسی) در مردان ضروری اما برای زنان غیر ضروری ست.

۳- کشیدن سیگار جنبندگی و تحرک اسپرمها را کاهش میدهد-مصرف الکل از کیفیت و کمیت اسپرم میکاهد-مصرف مواد مخدر شمار و کیفیت اسپرمها را تا ۵۰ درصد کاهش میدهد-بنابراین مردانی که قصد دارند پدر شوند حداقل از ۶ ماه قبل از حاملگی همسرشان می بایست از استعمال سیگار، الکل، هر گونه مواد مخدر و کافئین جدا خودداری کنند. همچنین مردان باید رژیم غذایی و تناسب اندام خود را بهبود بخشیده و از مصرف هر گونه دارو (مگر به تجویز پزشک) خودداری کنند. همچنین مردان باید سعی کنند کمتر در معرض محیطهای آلوده به مواد سمی قرار گیرند. وان آب داغ، جکوزی و سونایی که بیش از ۳۰ دقیقه بطول انجامد بطور موقت تولید اسپرم را کاهش میدهد. مصرف ویتامین E و روی تولید اسپرم را افزایش میدهد.

۴- زنان نیز میبایست شدیدا از سیگار، مشروبات الکلی، کافئین و هر گونه مواد مخدر حداقل از۶ ماه پیش از باردار شدن اجتناب کنند. تناسب اندام در زنان از اهمیت بیشتری برخوردار است اضافه وزن و یا کاهش وزن در کیفیت زایمان تاثیر گذار است. زنان می بایست در رژیم غذایی خود حتما کلسیم، فولیک اسید، روی، آهن و ویتامینها را بگنجانند و از مصرف غذاهای دریایی خودداری کنند (به علت تجمع جیوه در بدن آبزیان). زنان پیش از حاملگی میبایست تست پاپ اسمیر و معاینات لگنی را انجام دهند. همچنین باید از سلامتی دندانهای خود اطمینان یابند.

۵- پیش از بارداری زن و مرد هر دو می بایست از سلامتی جسمی و روانی برخوردار باشند. نباید به هیچ یک از بیماریهای منتقله از راه جنسی مبتلا باشند. و حتما مشاوره ژنتیکی را انجام داده باشند.

۶- توصیه می گردد زنان پیش از بارداری واکسن سرخک وسرخجه، آبله مرغان، یادآور کزاز- دیفتری و هپاتیت B را بزنند. فاصله واکسیناسیون و حاملگی باید حداقل ۳ ماه باشد.

۷- با آزمایش ادرار و تعیین سطح hCG خون میتوانید از باردار بودن خود مطمئن گردید. تست حاملگی ادرار پس از دو هفته (۱۰ تا ۱۴روز) از لقاح قابل انجام است. تست حاملگی از طریق خون نیز میسر است. تست خون دقیق تر بوده و پس از گذشت ۷ تا ۱۲ روز حاملگی قابل تشخیص است.

۸- زنانی که از فشار خون بالا، دیابت و صرع رنج می برند می بایست زیر نظر پزشک اقدام به بارداری کنند.

۹- فاصله زمانی میان دو زایمان حداقل باید ۳ سال باشد.

۱۰- چنانچه قصد دارید صاحب فرزند شوید حداقل از۶ ماه قبل خود را آماده کرده و برای این امر سرنوشت ساز برنامه ریزی کنید. حتما از ۶ماه قبل و تا بدنیا آمدن فرزندتان تحت نظر یک متخصص زنان و زایمان قرار گیرید.



درصد مردان سیگاری با کاهش قدرت باروری مواجه می‌شوند

تحقیقات اخیر نشان داده است علاوه بر ارتباط سیگار کشیدن با ابتلای افراد به انواع بیماریها، کاهش قدرت باروری مردان نیز از عوارض دیگر استعمال دخانیات است.
دکتر شیرین زاهد متخصص زنان و زایمان در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا - واحد علوم پزشکی ایران - با بیان این مطلب اظهار کرد: علاوه بر آن که سیگار مسؤول حدود ۸۰ درصد مرگهای ناشی از سرطان ریه و ۲۰درصد از مرگهای ناشی از کل سرطانهاست. کشیدن سیگار بر باروری افروی با اشاره به این که کشیدن سیگار در دوران بارداری خطر بروز سقط‌های جنینی و تولد نوزاد مرده و نارس را افزایش می‌دهد، افزود: براساس آخرین یافته‌ها مشخص شده نیمی از مردان سیگاری نیز قدرت باروریشان کاهش می‌یابداد، حاملگی و رشد جنین و نوزاد اثر منفی می‌گذارد. دکتر زاهد وجود نوعی ماده در سیگار را عامل کم تحرکی و کاهش عمر اسپرم مردان دانست و تصریح کرد: ماده شیمیایی به نام استیل کولین در سیگار عملکرد طبیعی اسپرم را مختل می‌کند و موجب تغییر شکل طبیعی آن نیز می‌شود. این متخصص در پایان خاطرنشان کرد: نکته جالب آنکه استعمال دخانیات ناباروری موقتی ایجاد می‌کند و فرد می تواند با ترک آن به حالت طبیعی باز گردد.


علل ناباروری در مردان

1. اختلال مربوط به اسپرم

2. ناهنجاریهای مربوط به ساختمان بدن

3. عوامل ژنتیکی

4. عوامل دیگر

اندومتریوز

عدم ناباروری دلیل ۷



اندومترویوز، حالتی است که در آن سنگفرش رحم ( اندومتر) رشد کرده و از رحم

هم فراتر می رود و لوله های رحمی را نیز می پوشاند. و حتی آنها را می بندد و

در عمل تخمک گذاری اختلال بوجود می آورد. ( اندومتریوز علت 13% موارد نا

باروری است و حدود 70% زنان دارای آندومتریوز، نابارور می باشند.

عوامل ناشناخته

عوامل ناباروری علل ۶

گاه ممکن است پس از یک معاینه دقیق پزشکی، زن و شوهر کاملا سالم تشخیص داده شده ولی بدلیل ناشناخته بارور نشوند. اگر چه معمولا بعد از دو سال تعداد زیادی از این زوجها بچه دار می شوند، اما تعدادی از آنها حتی بعد از گذشت سه سال بدون استفاده از روشهای ÷یشگیری بچه دار نمی شوند. در این صورت باید تحت درمان قرار بگیرند.

اختلال در گردن رحم یا رحم

علل ناباروری ۵



ناهنجاری های گردن رحم می تواند سبب ناباروری شود که از آن جمله می توان به مشکلات مربوط به ساختمان بدن، عفونتهای گردن رحم یا کیفیت نامناسب ترشحات رحم اشاره کرد. از طرفی تومورهای بدخیم رحم و یا بعضی جای زخمهای موجود در دیوار رحم سبب ناباروری می باشد.

علل ناباروری مورد ۴

مشکلات مربوط به دستگاه ایمنی بدن و عوامل ایمونولوژیک نقش مهمی در ایجاد ناباروری دارند، تشخیص و درمان این گونه بیماران مشکل می باشد. در بعضی خانمها، علیه اسپرم شوهر ماده ای به نام انتی بادی ترشح می شود که اسپرم ها را از بین می برد و یا آنها را غیر فعال می کند و یا حتی سبب سقط خودبخودی در بعضی از آبستنی ها می شود.



مشکلات ژنتیکی

علل ناباروری مورد (۳)

مشکلات زنتیکی خود می تواند در نتیجه اختلالات کروموزومی حادث شود یا در نتیجه برخی از بیماریهای تک ژنی. برخی از ناباروریهایی که در پی اختلالات ژنتیکی ایجاد می شوند در نتیجه فقدان باکمبود هورمون یا آنزیم خاصی هستند که با برخی روشهای درمانی قابل بهبود است اما برخی از این دسته از اختلالات مانند سندرم ترنر ( خانم یا فاقد تخمدان است با در تخمدان فولیکولی دیده نمی شود ) درمان میسر نیست.


اختلال در لوله های رحمی
علل ناباروری مورد ۲

در بعضی خانمها  لوله های رحمی بطور کامل و ناقص بسته می باشند. در نتیجه اسپرم به تخمک گذاری نمی رسد. بسته بودن لوله های رحمی می تواند به دلیل عفونت، اندومتریوز و یا چسبندگی هایی پس از عمل جراحی باشد. همچنین ممکن است لوله ها پس از یک حاملگی خارج رحمی بسته شوند.


اختلال در تخمک گذاری
علت1

 

 اختلال در تخمک گذاری، دلیل عمده ناباروری در خانمها می باشد. به طوریکه ۳۰ علل ناباروری زنان مربوط به این رویداد است. بدون عمل تخمک گذاری لقاح انجام نمی شود و بنابراین خانم آبستن نمی گردد. بعضی از خانمها ممکن است تخمک گذاری نکنند و یا بطور نامنظم و کم تخمک گذاری کنند و بنابراین ممکن است یا عادت ماهیانه نداشته باشند و یا عادت ماهیانه انها کم و نامنظم باشد و حتی بعضی خانمها با انکه دارای عادت ماهیانه منظم هستند، دارای اختلال در تخمک گذاری می باشند.

۷ علل ناباروری در زنان

1.    اختلال در تخمک گذاری

2.    اختلال در لوله های رحمی

3.    اندومتریوز

4.    اختلال در گردن رحم یا رحم

5.    مشکلات ایمنی بدن

6.    مشکلات ژنتیکی

7.    عوامل ناشناخته